Bài 1

DỊCH CHỮ

Hoa hữu trùng khai nhật, nhân vô trường thiếu thời.

Nhân vô hại hổ tâm, hổ hữu thương nhân ý.

Thượng sơn cầm hổ dị, khai khẩu cáo nhân nan.

Trung thần bất phạ tử, phạ tử bất trung thần.

Tùng tiền đa thiểu sự, quá khứ nhất trường không.

Kỷ tại oải thiềm hạ, cảm cảm bất đê đầu.

DỊCH NGHĨA

Hoa tàn rồi lại nở, tuổi xuân đi không về.

Người không hại hổ, hổ muốn cắn người.

Mở miệng cáo buộc người, khó hơn vào rừng bắt hổ.

Trung thần không sợ chết, sợ chết chẳng trung thần.

Xưa làm bao nhiêu việc, nay lụi chỉ hư không.

Chui dưới mái nhà thấp, sao dám không cúi đầu.

Bài 2

DỊCH CHỮ

Phàm sự tùng thực, tích phúc tự hậu.

Vô công thụ lộc, tẩm thực bất an.

Tài cao ngữ tráng, lực đại khi nhân.

Ngôn đa ngữ thất, thực đa thương tâm.

Tửu yếu thiểu ngật, sự yếu đa tri.

Tương tranh cáo nhân, vạn chủng vô ích.

DỊCH NGHĨA

Việc làm đúng sự thật, phúc đức hẳn cao dày.

Vô công mà hưởng lộc, đứng ngồi sao yên lòng?

Nhiều tiền nói mạnh miệng, khỏe sức hay dọa người.

Nói nhiều hay sai, ăn nhiều lắm bệnh.

Rượu chỉ nên uống ít, việc cần phải biết nhiều.

Tranh tụng hơn thua, tốn công vô ích.

Bài 3

DỊCH CHỮ

Tự cổ giai hữu tử, dân vô tín bất lập.

Thiện nhược thi ư nhân, họa bất xâm vu kỷ.

                                       Lục ngôn tập.

Kỷ độc Khổng – Mạnh chi thư, tất đạt Chu công chi lễ.

Quân tử kính nhi vô thất, dữ nhân cung nhi hữu lễ.

Sự quân số tư nhục hĩ, bằng hữu số tư sơ hĩ.

DỊCH NGHĨA

Tử sinh chuyện kim cổ, thất tín chẳng ai nghe.

Làm phúc cho người, tránh họa cho mình.

                                      Tập sáu lời.

Đã đọc sách Khổng Mạnh, phải hiểu lễ Chu công.

Người quân tử nghiêm trang lễ phép, lòng kính cung chẳng chút sai ngoa.

Thờ nhiều vua thì nhục, chơi lắm bạn không thân.

Bài 4

DỊCH CHỮ

Đán hành hảo sự, mạc vấn tiền trình.

Dữ nhân phương tiện, tự kỷ phương tiện.

Thiện dữ nhân giao, cửu nhi kính chi.

Nhân bần chí đoản, mã sấu mao trường.

Nhân tâm tự thiết, pháp quan như lò.

DỊCH NGHĨA

Việc cứ làm cho tốt, đừng tính chuyện mai sau.

Làm lợi cho người, mình khắc có lợi.

Người biết giao thiệp, càng lâu càng quý nhau.

Người nghèo chí ngắn, ngựa ốm lông dài.

Lòng người như sắt, phép quan tựa lò.

Bài 5

DỊCH CHỮ

Hữu sự đán cận quân tử thuyết, thị phi hưu thính tiểu nhân ngôn.

Thê hiền hà sầu gia bất phú, tử hiếu hà tu phụ hướng tiền.

Tâm hảo gia môn sinh quý tử, mệnh hảo hà tu khảo tổ điền.

Xâm nhân điền thổ biển nhân tiền, vinh hoa phú quý bất đa niên.

Mạc đạo nhãn tiền vô khả báo, phân minh triết tại tử tôn biên.

Tửu phùng tri kỷ thiên bôi thiểu, thoại bất đầu cơ bán cú đa.

DỊCH NGHĨA

Có việc hãy gần quân tử hỏi, tiểu nhân xin chớ chớ nghe lời.

Vợ hiền chẳng sợ không giàu có, con hiếu mẹ cha khỏi âu lo.

Bụng tốt trong nhà sinh quý tử, vận hay chẳng phải cậy ông bà.

Lấn ruộng gạt tiền trò bỉ ổi, vinh hoa phú quý chẳng lâu bền.

Đừng tưởng nhãn tiền không báo ứng, cháu con sẽ lãnh hết mọi điều.

Rượu cùng tri kỷ ngàn ly ít, chuyện chẳng tri âm một chữ thừa.

Bài 6

DỊCH CHỮ

Tự gia vô vận chí, khước oán thế giới nan.

Hữu tiền năng giải ngữ, vô tiền ngư bất minh.

Nhân sinh bất mãn bách, thường hoài thiên tuế ưu.

Lai thuyết thị phi giả, tiện thị thị phi nhân.

Tích thiện hữu thiện báo, tích ác hữu ác báo.

Báo ứng hữu tảo vãn, họa phúc tự bất thác.

DỊCH NGHĨA

Vật nhà mình không tốt, lại oán người trách đời.

Có tiền nói ai cũng hiểu, không tiền nói chẳng người nghe.

Người sống chẳng trăm tuổi, âu lo chuyện ngàn năm.

Người nói chuyện đơm đặt, là người đơm đặt chuyện.

Tích thiện báo thiện, góp ác trả ác.

Họa phúc chẳng hề sai, báo ứng hẳn có ngày.

Bài 7

DỊCH CHỮ

Nhân vô thù thiên chi lực, thiên hữu dưỡng nhân chi tâm.

Nhất mã bất dụng song an, trung thần bất sự nhị chủ.

Trường tưởng hữu lực chi nô, bất niệm vô vi chi tử.

Nhân hữu đán tịch họa phúc, thiên hữu trú dạ âm dương.

Quân tử đương quyền tích phúc, tiểu nhân trượng thế khi nhân.

Nhân tương lễ nhạc vi tiên, thụ tương chi diệp vi viên.

DỊCH NGHĨA

Trời có lòng dưỡng dục, người không thể báo đền.

Một ngựa không đóng hai yên, tôi trung không thờ hai chủ.

Đầy tớ siêng năng chớ quên, con cái lười nhác đừng nhớ.

Trời sáng tối mỗi ngày, người họa phúc hôm sớm.

Quân tử đương quyền tích phúc, tiểu nhân được thế dối người.

Người thiết cốt ở lễ nhạc, cây tươi tốt nhờ lá cành.

Bài 8

DỊCH CHỮ

Mã hữu thùy cương chi nghĩa, cẩu hữu tháp thảo chi ân.

Vận khứ hoàng kim thất sắc, thời lai thiết dã trang quang.

Phạ nhân tri đạo hữu tác, yếu nhân kính trọng cần học.

Thái sơn bất khước vi trần, tích tiểu lũy thành cao đại.

Nhân đạo thùy vô phiền não, phong lai lãng dã bạch đầu.

Thất ngôn tập.

DỊCH NGHĨA

Ngựa thòng cương cứu chủ, chó tưới cỏ đền ơn.

Hết vận vàng ròng cũng vứt, gặp thời sắt rỉ nên công.

Sợ người biết, chớ làm; muốn người khen, siêng học.

Thái sơn không chê mảy bụi, không gió sao thành bão dông?

Kiếp người ai không phiền não, gió lên sóng cũng bạc đầu.

Tập bảy lời.

Bài 9

DỊCH CHỮ

Lễ hạ dữ nhân, tất hữu sở cầu.

Mẫn nhi hiếu học, bất sỉ hạ vấn.

Cư tất trạch lân, giao tất lương hữu.

Thuận thiên giả tồn, nghịch thiên giả vong.

Nhân vì tài tử, điểu vị thực vong.

Đắc nhân nhất ngưu, hoàn nhân nhất mã.

DỊCH NGHĨA

Người đến hạ mình, tất muốn cầu xin.

Thông minh ham học, hạ vấn chẳng hổ mình.

Ở kén hàng xóm, chơi chọn bạn bè.

Thuận theo trời thì còn, chống lại trời thì mất.

Người chết vì của, chim chết vì ăn.

Lấy của người con bò, trả cho người con ngựa.

Bài 10

DỊCH CHỮ

Gián chi song mỹ, hủy chi lưỡng thương, tán thán phúc sinh, tác phẫn ác sinh.

Tích thiện chi gia, tất hữu dư khánh. Tích ác chi gia, tất hữu dư ương.

Hữu tranh nhàn khí, nhật hữu bình tây.

Lai chi bất thiện, khứ chi dị hĩ.

DỊCH NGHĨA

Khuyên can người đôi bên đều lợi, chê bai người cùng thiệt cả hai.

Tích đức nhiều phúc, tích ác lắm họa.

Đừng tức chuyện không đâu, trời có lúc xế bóng.

Của đến bất nghĩa, ra đi dễ dàng.

Bài 11

DỊCH CHỮ

Gia bần tri hiếu tử, quốc loạn hiểu trung thần.

Mệnh bần quân tử chuyết, thời lai tiểu nhân cường.

Mệnh hảo tâm dã hảo, phú quý trực đáo lão.

Mệnh hảo tâm bất hảo, trung đồ yểu triết liễu.

Tâm mệnh đô bất hảo, lao khổ trực đáo lão.

Niên lão tâm vị lão, nhân cùng chí vị cùng.

DỊCH NGHĨA

Nhà nghèo hay con hiếu, nước loạn biết tôi trung.

Sa cơ quân tử thành vô dụng, gặp thời tiểu tốt hóa anh hùng.

Mệnh tốt tâm cũng tốt, phú quý hưởng suốt đời.

Mệnh tốt tâm không tốt, phú quý chẳng hết đời.

Mệnh xấu tâm không tốt, khổ cả một kiếp người.

Tuổi già lòng vẫn trẻ, người nghèo chí không nghèo.

Bài 12

DỊCH CHỮ

Lão thực thường tại, thoát không thường bại.

Tam nhân đồng hành, tất hữu ngã sư.

Nhân vô viễn lự, tất hữu cận ưu.

Thốn tâm bất muội, vạn pháp giai minh.

Minh trung thí xả, ám lý điền hoàn.

Nhân gian tư ngữ, thiên văn nhược lôi.

DỊCH NGHĨA

Mồm ba hoa thất bại, tính nhẫn nại thành công.

Ba người đồng hành, thấy mình trong đó.

Không tính xa, ắt lo gần.

Tấc lòng trong sáng, vạn sự tỏ tường.

Giúp người ban ngày, đêm về trời trả.

Người nói thì thầm, trời nghe như sấm.

Bài 13

DỊCH CHỮ

Hiệp nỉ ác thiếu, cửu tắc phụ lụy.

Khuất chí lão thành, cấp khả tương y.

Thị huệ vô niệm, thụ ân mạc vong.

Vật danh hoa ốc, vật miu lương điền.

Tông tổ tuy viễn, gia tự nghi thành.

Tử tôn tuy ngu, thi thư nghi độc.

DỊCH NGHĨA

Chơi với tuồng bất hảo, ắt có ngày vạ lây.

Biết nhún nhường thành thật, lúc nguy nan có chỗ cậy nhờ.

Giúp người đừng nhớ, ơn người chớ quên.

Đừng làm nhà cao, chớ tậu ruộng tốt.

Tổ tiên dù xa, cúng tế phải chân thành.

Con cháu tuy ngu, thi thư phải đọc.